អក្សរសិល្ប៏ឥណ្ឌា១.
អ្នកដែលញុះញង់ទាមទាររាជបល្ល័ងថ្វាយព្រះបាទភារត គឺ
នាងមន្ថារនាងបានលើកហេតុផលជាច្រើនទើបព្រះនាងកៃកិយិ សុខព្រះទ័យបាន
ហើយហេតុផលទាំងនោះមានដូចជា៖ឯងគិតមើលទៅ
! ហេតុម្ដេចបានជាគេប្រញាប់ប្រញាល់ម្លេះ ?
ហេតុម្ដេចបានជាព្រះស្វាមីប្រញាប់រៀបចំពិធីនេះ ជាបន្ទាន់ក្នុងខណះដែលកូនរបស់ឯងនៅអ៊ីចឹង? ហេតុម្ដេចក៏គេមិនចាំឲ្យភារតត្រឡប់មកវិញសិន? និងមិនជាការក្បត់សិទ្ធអំណាចរបស់ភារតទេឬ ? ម៉េច ! ឯងពិចារណាឃើញហើយឬនៅ ? ភស្តុតាងអស់ទាំងនេះ
វាច្បាស់ក្រឡែតចំពោះឯងឬនៅ?
· មិនាមានសមត្ថភាពយកឈ្នះព្រះសូរិយា ឲ្យមនុស្សស្រីជួយ ។១១. អ្វីដែលធ្វើឲ្យព្រះរាមជឿទុកចិត្តលើវិភេសន៏ ហើយចងសម្ព័ន្ធ ជាមួយវាដោយសារ វិភេសន៏និយាយប្រាប់ពេលដែលក្រុងរាពណ៌ចាប់នាងសីតា បន្ទាប់មកក្រុងរាពណ៌សម្លាប់ជាតាយុ ។ ហើយប្រាប់កន្លែងព្រះនាងសីតាដែលជាប់ឃុំឃាំងនៅក្រុងលង្ការក្នុងកណ្ដាប់ដៃក្រុងរាពណ៌ ។ ហើយនិយាយពីវិភេសន៏បានប្រឹងចរចារសុំឲ្យក្រុងរាពណ៌លះបង់គំនិតពោរពេញទៅដោយអំពើពាលរបស់ព្រះអង្គចោល ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញក្រុងរាពណ៌បែរជាមានកាំរស្អប់ខ្ពើម និងដៀលត្មៈចំពោះសាធារណជន។ ដោយសារតែការនិយាយមិនចុះសម្រុង និង ការដៀលឬមើលងាយដល់ខ្ញុំបែបនេះ ទើបខ្ញុំ និង សេនា ៤នាក់ទៀតចាកចេញពីនគរហើយមកសុំចុះចូលជាមួយទ្រង់។ ហើយវិភេសន៏បាននិយាយពីជំនាញរបស់យក្សទាំង ៤ នោះថា ពូកែខាងនយោបាយមុខពីរ ចេះបំបាំងខ្លួនវាមិនឲ្យកេមើលឃើញ ព្រមទាងចេះប្រើល្បិចកល និង ក្លាហានខាងប្រព្រឹត្តអំពើពាលគ្រប់បែបយ៉ាង ។១៣. អ្នកដែលជាដើមចមនៃវិវាទរវាងព្រះរាមនិងក្រុងរាពណ៌គឺ នាងសុបនខាពីព្រោះនាងបានទៅចែរចង់ព្រះរាមនិងព្រះលក្សណ៏ រហូតដល់មានការបញ្ជួនដាក់គ្នារវាងព្រះរាមនិងព្រះលក្សណ៏បណ្ដាលឲ្យព្រះលក្សណ៏ខឹង ហើយបានចាប់នាងបនខា កាត់ច្រមុះ ស្លឹកត្រចៀក និង កោរសក់បណ្ដាលឲ្យនាងទៅចាក់រុកនិងបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុងរាពណ៌ ដែលធ្វើឲ្យក្រុងរាពណ៌រៀបគំរោង ដើម្បីចាប់នាងសីតា និងបណ្ដាលឲ្យមានសង្រ្គាមរវាងក្រុងរាពណ៌និងព្រះរាម ។១៦. បានជាព្រះបាទពិស្វាមិត្រចង់ក្លាយទៅជាព្រហ្មឥសី ព្រោះតែប្ញស្សីប្រើតែដំបងមួយធ្វើឲ្យអាវុធរបស់ពិស្វាមិត្រទាំងអស់រលាយសាបសូន្យ ហេតុដូច្នេះហើយទ្រង់យល់ថា គ្មានអ្វីសម្រាប់រូបអញក្រៅពីកសាងខ្លួន ឲ្យបានទៅជាព្រហ្មប្ញស្សី ដូចប្ញស្សី វសិដ្ឋានេះទេ ហើយទ្រង់ក៏បានខំប្រឹងអនុវត្តន៏ធ្វើតបៈនោះយ៉ាងតឹងតែងអស្ចារ្យអស់វេលាជាច្រើនឆ្នាំ ។២០. យើងទទួលបានមេរៀនជាច្រើន អំពីទង្វើរបស់ភារតដូជា ៖· មិនលោភលន់ ( ព្រះអង្គមិនព្រមឡើងគ្រងរជ ព្រោះរាជបល័ង្គជារបស់ព្រះរាម )· ចេះស្រលាញ់បងប្អូន ( ទឹកចិត្តរបស់ភារត ចំពោះព្រះរាម )· ប្រកាន់ពាក្យសច្ចៈ ( ទ្រាំរង់ចាំព្រះរាមមកសោយរាជ្យវិញ )· គោរពរាជបវេណី ( ព្ររាមជាបងត្រូវតែសោយរាជ្យ )... ។៣៧. គោលបំណងរបស់អ្នកនិពន្ធក្នុងការបង្កើតតួអង្គក្រុងរាពណ៌ក្នុងរឿង រាមាយណៈ គឺ ៖· បង្កើតឲ្យមានបញ្ហានៅក្នុងសាច់រឿង· បង្ហាញពីអារ្យភាព ( ភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រះរាម )· បង្ហាញពីលក្ខណៈមនុស្ស· បង្ហាញពីលក្ខណៈអាទិទេព· បង្ហាញពីសភាវៈល្អ និង សភាវៈអាក្រក់· ធ្វើឲ្យអ្នកអានចង់តានដានអំពីការធ្វើសង្រ្គាមរវាងព្រះរាម និង ក្រុងរាពណ៌... ។
· មិនាមានសមត្ថភាពយកឈ្នះព្រះសូរិយា ឲ្យមនុស្សស្រីជួយ ។១១. អ្វីដែលធ្វើឲ្យព្រះរាមជឿទុកចិត្តលើវិភេសន៏ ហើយចងសម្ព័ន្ធ ជាមួយវាដោយសារ វិភេសន៏និយាយប្រាប់ពេលដែលក្រុងរាពណ៌ចាប់នាងសីតា បន្ទាប់មកក្រុងរាពណ៌សម្លាប់ជាតាយុ ។ ហើយប្រាប់កន្លែងព្រះនាងសីតាដែលជាប់ឃុំឃាំងនៅក្រុងលង្ការក្នុងកណ្ដាប់ដៃក្រុងរាពណ៌ ។ ហើយនិយាយពីវិភេសន៏បានប្រឹងចរចារសុំឲ្យក្រុងរាពណ៌លះបង់គំនិតពោរពេញទៅដោយអំពើពាលរបស់ព្រះអង្គចោល ។ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញក្រុងរាពណ៌បែរជាមានកាំរស្អប់ខ្ពើម និងដៀលត្មៈចំពោះសាធារណជន។ ដោយសារតែការនិយាយមិនចុះសម្រុង និង ការដៀលឬមើលងាយដល់ខ្ញុំបែបនេះ ទើបខ្ញុំ និង សេនា ៤នាក់ទៀតចាកចេញពីនគរហើយមកសុំចុះចូលជាមួយទ្រង់។ ហើយវិភេសន៏បាននិយាយពីជំនាញរបស់យក្សទាំង ៤ នោះថា ពូកែខាងនយោបាយមុខពីរ ចេះបំបាំងខ្លួនវាមិនឲ្យកេមើលឃើញ ព្រមទាងចេះប្រើល្បិចកល និង ក្លាហានខាងប្រព្រឹត្តអំពើពាលគ្រប់បែបយ៉ាង ។១៣. អ្នកដែលជាដើមចមនៃវិវាទរវាងព្រះរាមនិងក្រុងរាពណ៌គឺ នាងសុបនខាពីព្រោះនាងបានទៅចែរចង់ព្រះរាមនិងព្រះលក្សណ៏ រហូតដល់មានការបញ្ជួនដាក់គ្នារវាងព្រះរាមនិងព្រះលក្សណ៏បណ្ដាលឲ្យព្រះលក្សណ៏ខឹង ហើយបានចាប់នាងបនខា កាត់ច្រមុះ ស្លឹកត្រចៀក និង កោរសក់បណ្ដាលឲ្យនាងទៅចាក់រុកនិងបញ្ចុះបញ្ចូលក្រុងរាពណ៌ ដែលធ្វើឲ្យក្រុងរាពណ៌រៀបគំរោង ដើម្បីចាប់នាងសីតា និងបណ្ដាលឲ្យមានសង្រ្គាមរវាងក្រុងរាពណ៌និងព្រះរាម ។១៦. បានជាព្រះបាទពិស្វាមិត្រចង់ក្លាយទៅជាព្រហ្មឥសី ព្រោះតែប្ញស្សីប្រើតែដំបងមួយធ្វើឲ្យអាវុធរបស់ពិស្វាមិត្រទាំងអស់រលាយសាបសូន្យ ហេតុដូច្នេះហើយទ្រង់យល់ថា គ្មានអ្វីសម្រាប់រូបអញក្រៅពីកសាងខ្លួន ឲ្យបានទៅជាព្រហ្មប្ញស្សី ដូចប្ញស្សី វសិដ្ឋានេះទេ ហើយទ្រង់ក៏បានខំប្រឹងអនុវត្តន៏ធ្វើតបៈនោះយ៉ាងតឹងតែងអស្ចារ្យអស់វេលាជាច្រើនឆ្នាំ ។២០. យើងទទួលបានមេរៀនជាច្រើន អំពីទង្វើរបស់ភារតដូជា ៖· មិនលោភលន់ ( ព្រះអង្គមិនព្រមឡើងគ្រងរជ ព្រោះរាជបល័ង្គជារបស់ព្រះរាម )· ចេះស្រលាញ់បងប្អូន ( ទឹកចិត្តរបស់ភារត ចំពោះព្រះរាម )· ប្រកាន់ពាក្យសច្ចៈ ( ទ្រាំរង់ចាំព្រះរាមមកសោយរាជ្យវិញ )· គោរពរាជបវេណី ( ព្ររាមជាបងត្រូវតែសោយរាជ្យ )... ។៣៧. គោលបំណងរបស់អ្នកនិពន្ធក្នុងការបង្កើតតួអង្គក្រុងរាពណ៌ក្នុងរឿង រាមាយណៈ គឺ ៖· បង្កើតឲ្យមានបញ្ហានៅក្នុងសាច់រឿង· បង្ហាញពីអារ្យភាព ( ភាពអស្ចារ្យរបស់ព្រះរាម )· បង្ហាញពីលក្ខណៈមនុស្ស· បង្ហាញពីលក្ខណៈអាទិទេព· បង្ហាញពីសភាវៈល្អ និង សភាវៈអាក្រក់· ធ្វើឲ្យអ្នកអានចង់តានដានអំពីការធ្វើសង្រ្គាមរវាងព្រះរាម និង ក្រុងរាពណ៌... ។
